Sporządzanie rocznego PIT powinniśmy zacząć od ustalenia, z jakich źródeł otrzymaliśmy przychody w roku 2011.
Źródło otrzymanego przychodu oraz metoda jego opodatkowania warunkuje rodzaj zeznania, na którym powinniśmy się rozliczyć. Czasem okazuje się, że w poprzednim roku osiągnęliśmy przychody z więcej niż jednego źródła (różnego rodzaju), podlegające opodatkowaniu zgodnie z odmiennymi zasadami, co wiąże się z obowiązkiem złożenia więcej niż jednej deklaracji.

W zakresie opodatkowania dochodów (przychodów) osób fizycznych obowiązują następujące formularze zeznań rocznych: PIT-36L, PIT-28, PIT-37, PIT 39, PIT-38, PIT-36.

Uwaga!

Nawet jeśli otrzymany w roku podatkowym dochód, podlegający opodatkowaniu zgodnie ze skalą podatkową, odpowiada kwocie niepowodującej konieczności zapłaty podatku (tj. 3091 zł), musimy wypełnić deklarację podatkową. Podajemy w nim podatek należny o wartości zero zł, a wpłacone zaliczki na podatek zostaną nam wypłacone jako nadpłata podatku.

1. Najczęściej składanym zeznaniem jest PIT-37. Sporządzamy go, gdy mamy przychody:

• za pośrednictwem pracodawcy,
• tylko w Polsce,
• opodatkowane przy zastosowaniu skali podatkowej, głównie przychody:
  • ze świadczeń wypłaconych z Funduszu Pracy (np. zasiłku dla bezrobotnych) lub Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych
  • z rent lub emerytur krajowych (w tym rent strukturalnych, rent socjalnych), należności z tytułu członkostwa w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych lub innych spółdzielniach zajmujących się produkcją rolną, świadczeń przedemerytalnych, zasiłków przedemerytalnych, zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego (np. zasiłek chorobowy)
  • ze stypendiów
  • z praw autorskich i innych praw majątkowych
  • z działalności wykonywanej osobiście (np. z umów zlecenia)
  • ze stosunku zatrudnienia (w tym spółdzielczego stosunku pracy), pracy nakładczej, stosunku służbowego

2. W przypadku, gdy nie spełniamy wyżej podanych warunków, bo w roku podatkowym prowadziliśmy działalność gospodarczą czy działy specjalne produkcji rolnej opodatkowane według skali podatkowej lub mamy dochody z najmu lub mamy obowiązek doliczyć do uzyskanych dochodów dochody małoletnich dzieci (wpisywane w załączniku PIT/M) lub uzyskaliśmy przychody z zagranicy, wówczas rozliczamy się na zeznaniu PIT-36, w którym również wpisujemy przychody podane w punkcie pierwszym (np. wynagrodzenie z umowy o pracę), jeśli takie mieliśmy.

3. Wówczas, gdy dla dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej wybraliśmy opodatkowanie liniowym podatkiem 19%, sporządzamy osobne zeznanie na druku PIT-36L.

4. Jeśli dla przychodów z działalności gospodarczej lub z tytułu umów podnajmu, dzierżawy, najmu lub innych umów o podobnym charakterze wybraliśmy podatek od przychodów ewidencjonowanych, sporządzamy odrębną deklarację na druku PIT-28.

5. Wówczas, gdy otrzymaliśmy przychody z kapitałów pieniężnych, np. z pochodnych instrumentów finansowych (tj. kontraktów terminowych, opcji itp.), odpłatnego zbycia papierów wartościowych (takich jak certyfikaty inwestycyjne, akcje, obligacje itp.), sprzedaży udziałów w spółkach mających osobowość prawną, składamy odrębne zeznanie na druku PIT-38.

6. Postępowanie przy rozliczaniu przychodu ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych (np. prawa wieczystego użytkowania gruntu, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu) zależy od daty zakupu sprzedawanej prawa lub nieruchomości. Gdy zbywane prawo lub nieruchomość nabyliśmy:

• do końca 2006 r., wypełniamy formularz PIT-23,
• w latach 2007-2008, rozliczamy podatek w deklaracji rocznej PIT-36 lub PIT-38 lub PIT-36L,
• po 2008 r., wysyłamy zeznanie roczne PIT 39.

Może wobec tego wystąpić sytuacja, w której w 2011 r. otrzymaliśmy przychody z najmu (dla których wybraliśmy formę opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych), zbyliśmy na giełdzie akcje, uzyskaliśmy wynagrodzenie ze stosunku pracy, prowadziliśmy działalność gospodarczą, dla której, jako formę opodatkowania, wybraliśmy jednolitą 19% stawkę podatku.

W takim razie do 30 kwietnia 2012 r.: PIT-38, w którym wpisujemy dochody (lub stratę) ze zbycia akcji, PIT-36L, w którym wpisujemy dochody z działalności gospodarczej opodatkowane podatkiem liniowym 19% , PIT-37, w którym rozliczamy dochody ze stosunku pracy , do 31 stycznia 2012 r. wypełniamy do urzędu skarbowego PIT-28, w którym rozliczamy przychody z najmu.